Chị dâu nhặt ve chai nuôi tôi học xong Tiến sĩ. Nay tôi kiếm chục tỷ mỗi năm, còn anh trai lại chê chị là “mụ già lôi thôi” rồi đòi ly hôn.
Tôi sẽ mãi không bao giờ quên đêm tuyết rơi năm ấy. Chị dâu còng lưng, bới trong đống rác ra nửa túi mạn thầu người ta vứt bỏ, cẩn thận phủi sạch bụi đất bên trên rồi nhét vào cặp sách của tôi. Chị bảo: “Em trai, thi đỗ đại học rồi thì hãy bước đi, đừng ngoảnh đầu lại.”
Hôm đó, chị gả vào nhà tôi chưa đầy một năm, và cũng là lần đầu tiên anh trai tôi ra tay đánh chị.
Mười lăm năm sau, tôi tốt nghiệp Tiến sĩ, thu nhập hàng chục tỷ mỗi năm. Anh trai tôi ôm một người phụ nữ trẻ bước vào Cục Dân chính, chỉ thẳng mặt chị dâu nói: “Cái loại đàn bà già nua xấu xí như cô, không còn xứng với tôi nữa.”
Anh ta đâu biết rằng, dưới tên chị dâu lúc này đang có ba căn nhà, tài khoản ngân hàng tám con số — tất cả đều là tiền tôi lén chuyển cho chị suốt những năm qua.
**Chương 1**
Ngày hăm tám Tết, thành phố nhỏ phía Bắc lất phất tuyết rơi.
Lâm Vãn Thu đứng trước cửa Cục Dân chính, gấu tay áo khoác phao đã sờn rách lòi cả bông trắng, trên mặt không chút phấn son, đôi môi khô nứt nẻ rỉ máu. Bên cạnh cô là một chiếc bao tải dứa đã phai màu, bên trong đựng giấy chứng nhận kết hôn và vài bộ quần áo thay đổi — đó là tất cả những gì cô có sau mười lăm năm sống ở cái nhà kia.
“Cô gái, ngoài trời lạnh lắm, vào trong mà đợi.” Bác bảo vệ thấy tội nghiệp, rót cho cô một cốc nước nóng.
“Cháu cảm ơn, cháu đang đợi người.” Lâm Vãn Thu mỉm cười, ôm lấy cốc nước, hơi nóng làm mờ đi những nếp nhăn nơi khóe mắt cô.
Năm nay cô mới ba mươi sáu tuổi, nhưng nhìn cứ như bốn mươi sáu.
Điện thoại rung lên, là tin nhắn WeChat. Cô lau tay rồi mở ra, khóe miệng bất giác cong lên — là hình ảnh cậu em chồng Trần Việt vừa gửi. Một bức ảnh chụp chung tại hội nghị học thuật, cậu đứng ở vị trí trung tâm, mặc vest phẳng phiu, phong thái rạng ngời.
Dưới bức ảnh là một đoạn ghi âm. Cô không dám mở loa vì sợ ồn ào đến người khác, bèn chuyển sang văn bản.
“Chị dâu, em vừa nhận được giải thưởng ở Mỹ, tiền thưởng là 500 ngàn đô la. Lát nữa em chuyển vào thẻ cho chị, chị đừng tiết kiệm nữa, mua cho mình vài bộ quần áo mới, tìm một spa tử tế mà chăm sóc sắc đẹp. Anh trai em tính tình thế nào chị biết rồi đấy, chị có đối xử tốt với anh ta thế nào anh ta cũng chẳng biết ơn đâu, chị phải học cách đối xử tốt với bản thân mình.”
Mũi Lâm Vãn Thu cay cay, cô nhanh chóng gõ vài chữ: “Chúc mừng em, chị vui cho em lắm.” Rồi lại bổ sung thêm một câu: “Đừng chuyển tiền cho chị, em giữ lấy mà lấy vợ.”
Tin nhắn gửi đi chưa đầy ba giây, đầu kia đã đáp lại: “Em chuyển rồi. Nếu chị trả lại, em sẽ chuyển tiếp, chuyển đến khi nào chị nhận thì thôi.”
Cô cười khổ, cất điện thoại vào túi.
Đứa em trai này, từ năm mười bảy tuổi tính tình đã quật cường như vậy.
Năm đó Trần Việt đỗ đại học, là người duy nhất trong cả xã thi đỗ. Ngày giấy báo trúng tuyển gửi về, nhà họ Trần hiếm hoi có một ngày náo nhiệt. Bố chồng giết hai con gà, mẹ chồng lôi chai rượu trắng cất kỹ dưới đáy hòm ra, ngay cả người chồng vốn lầm lì ít nói của cô là Trần Quân cũng uống thêm vài ly.
Rượu quá ba tuần, Trần Quân đặt mạnh chén xuống bàn: “Học với hành cái gì? Trong nhà làm gì có tiền mà nuôi mày học đại học? Tao mười sáu tuổi đã phải ra ngoài làm thuê, mày cũng thế thôi, ăn Tết xong thì theo tao ra công trường.”
Sự náo nhiệt trên bàn ăn chốc lát đóng băng.
Trần Việt cúi đầu không nói lời nào, những ngón tay siết chặt tờ giấy trúng tuyển đến trắng bệch. Mẹ chồng há miệng định nói, rồi lại thôi. Bố chồng cắm cúi uống rượu, giả vờ như không nghe thấy.
Khi đó Lâm Vãn Thu mới gả vào nhà chưa được một năm, theo lý mà nói, chuyện này không đến lượt cô xen vào. Nhưng cô đặt đũa xuống, giọng không lớn, nhưng rành rọt từng chữ: “Bố, mẹ, anh cả, học phí của chú út, để con lo.”
Trần Quân liếc xéo cô: “Cô là cái ngữ làm ruộng, lo bằng cách nào?”
“Tôi tự có cách.” Lâm Vãn Thu đứng dậy, “Em trai, cất kỹ giấy báo trúng tuyển đi, mùng một tháng Chín chị sẽ đưa em ra bến xe.”
Trần Việt ngẩng đầu nhìn cô, khóe mắt đỏ hoe.
Tối hôm đó Trần Quân đập bát đĩa, mắng cô lo chuyện bao đồng, mắng cô mang họ khác dựa vào đâu mà dám quyết định chuyện nhà này. Lâm Vãn Thu không hé nửa lời, sáng sớm hôm sau vác bao tải dứa ra khỏi nhà, lên huyện.
Cô chưa từng kể với ai về những ngày tháng đó cô đã sống thế nào.
Ba giờ sáng thức dậy, đạp xe ba gác hai tiếng đồng hồ lên chợ huyện, giúp người ta khuân vác rau củ. Buổi sáng đến công trường khuân gạch, chiều đến bệnh viện làm hộ lý, tối lại ra chợ đêm nhặt vỏ chai. Một ngày ngủ chưa tới năm tiếng, đồ ăn muôn thuở chỉ là mạn thầu kèm dưa muối, thỉnh thoảng có thêm quả trứng luộc là cô vui cả ngày.
Những năm đó, mấy ông bà cụ nhặt ve chai ở huyện không ai là không biết cô. Không phải vì cô nhặt được nhiều, mà vì cô làm việc bất chấp mạng sống. Những ngày âm mười mấy độ, người khác trốn trong nhà tránh rét, cô lật tung thùng rác khắp huyện, xếp gọn gàng từng miếng bìa các tông, vỏ chai nhựa, bán xong lại đến trạm phế liệu bốc dỡ cả một xe hàng để kiếm hai mươi tệ tiền công.
Học phí của Trần Việt, chính là từ những đồng bạc lẻ chắt chiu như thế mà ra.
Năm hai đại học, Trần Việt khóc trong điện thoại. Cậu nói bạn bè ai cũng có laptop, cậu không có, muốn làm bài thuyết trình phải đến phòng máy xếp hàng, xếp cả buổi sáng cũng chưa chắc tới lượt.
Ngày hôm sau, Lâm Vãn Thu bán món đồ có giá trị duy nhất trong nhà — của hồi môn của cô, một chiếc máy giặt còn khá mới. Trần Quân biết chuyện, cãi nhau to với cô, mắng cô phá gia chi tử, mắng cô ngu ngốc, cuối cùng cầm ghế đập nát cánh cửa.
Lâm Vãn Thu không cãi lại, cũng chẳng khóc. Cô gom tám trăm tệ tiền bán máy giặt, cộng thêm hai trăm tệ mình tự dành dụm, tròn một ngàn tệ, gửi hết cho Trần Việt.
Ở cột lời nhắn trên tờ phiếu chuyển tiền, cô nắn nót viết nguệch ngoạc: *Cố gắng học hành, đừng nghĩ chuyện khác.*
Giờ đây, số dư trong tài khoản của Trần Việt có lẽ đủ để mua cả một trung tâm điện máy. Nhưng Lâm Vãn Thu chưa bao giờ nhắc lại chuyện cũ. Ai hỏi đến, cô chỉ nói: “Chú út có tiền đồ là do bản thân chú ấy giỏi giang, tôi chỉ tiện tay giúp một chút thôi.”
Tiện tay.
Hai chữ ấy, cô đã dùng mười lăm năm thanh xuân để sắc thành một bát thuốc đắng, tự mình uống cạn, đến mày cũng không nhíu đến một cái.
Điện thoại lại rung, lần này là Trần Quân gọi.
“Cô đến chưa? Còn lề mề cái gì nữa, Tiểu Mạn người ta đến rồi đây này.” Giọng Trần Quân mất kiên nhẫn, lẫn trong đó là tiếng cười nũng nịu của một người phụ nữ.
Tiểu Mạn, Lưu Tiểu Mạn, tình mới của Trần Quân. Hai mươi ba tuổi, bán mỹ phẩm ở trung tâm thương mại trên huyện, sơn móng tay đỏ, nói chuyện ỏn ẻn. Lâm Vãn Thu từng gặp một lần, cô gái nhỏ mặc váy ngắn, khoác tay Trần Quân, nhìn cô bằng ánh mắt như nhìn một kẻ qua đường chẳng liên quan.
“Đến rồi.” Lâm Vãn Thu nói, “Anh vào thẳng đi, tôi ở ngoài cửa.”
“Cô vào ký một chữ là xong, ký xong thì đường ai nấy đi, đừng giở mấy trò vô dụng ra.” Trần Quân nói xong liền cúp máy.
Lâm Vãn Thu cất điện thoại vào túi, đứng dậy, xách chiếc bao tải dứa lên.
