Trên bàn ăn, em dâu tuyên bố sau này chỉ chăm lo cho bố mẹ đẻ, mẹ tôi đồng ý ngay: “Chuyện nên làm”. Kể từ đó, bà không cho em trai tôi một xu nào nữa, cắt luôn cả tiền gửi trẻ của cháu.

Bữa cơm mới ăn được một nửa, em dâu tôi là Chu Thiến bỗng đặt đũa xuống cạnh bát.

Nó nói: “Con cứ nói trước cho rõ ràng nhé, sau này bố mẹ con già yếu, chắc chắn con phải lo phụng dưỡng rồi. Còn về phía bố mẹ chồng, đã có con trai lo, tóm lại bố mẹ ai người nấy chịu trách nhiệm, đến lúc đó đừng đổ hết lên đầu con.”

Đang bàn chuyện tiền học bán trú của cháu, cả bàn ăn bỗng im bặt.

Em trai tôi, Chu Lỗi, cúi gằm mặt, gắp một miếng dưa chuột trộn, không hó hé tiếng nào.

Mẹ tôi lại không hề tức giận. Bà gắp con tôm vừa bóc vỏ bỏ vào bát cháu nội, gật đầu: “Chuyện nên làm mà.”

Chu Thiến sững người. Có lẽ nó cũng không ngờ mẹ tôi lại đồng ý sảng khoái đến vậy.

Nó cười: “Mẹ nghĩ được thế là tốt nhất ạ. Thời buổi nào rồi, con dâu lấy chồng đâu phải để làm osin. Bố mẹ con chỉ có hai cô con gái là con với em gái con, sau này chắc chắn phải cậy nhờ vào bọn con rồi.”

“Ừ.” Mẹ tôi lại gật đầu. “Con hiếu thuận với bố mẹ đẻ là chuyện đương nhiên.”

Bà ngừng một lát, đẩy đĩa tôm về phía cháu nội.

“Vậy từ nay nhà mình cũng cứ theo quy củ đó mà làm. Bố mẹ của ai, người nấy tự lo.”

Lúc đó tôi ngồi bên tay trái mẹ, nghe thấy câu này liền ngẩng lên nhìn bà. Trên mặt bà không có biểu cảm gì đặc biệt. Vẫn dáng vẻ như mọi ngày, tóc buộc đuôi ngựa thấp sau gáy, tạp dề chưa cởi, ống tay áo còn dính chút bột mì.

Tôi quá hiểu mẹ. Bà càng như vậy, tôi càng biết trong lòng bà đã có tính toán.

Chu Thiến thì không nhận ra. Nó bưng ly nước lên uống một ngụm: “Đúng rồi ạ, ý con là thế. Mọi người cứ vạch rõ ranh giới ra, thế lại càng đỡ mâu thuẫn.”

“Được.” Mẹ tôi đáp.

Nửa sau của bữa cơm, không ai nhắc lại chuyện này nữa.

Bố tôi mất sớm, một tay mẹ nuôi nấng tôi và Chu Lỗi khôn lớn. Chu Lỗi kém tôi năm tuổi. Từ nhỏ đến lớn mẹ đều thiên vị nó, chuyện này cả nhà đều biết. Không phải kiểu thiên vị mồm gọi “cục cưng”, mà là đắp tiền thật giá thật lên người nó.

Lúc Chu Lỗi mua nhà cưới vợ thiếu 8 vạn (tệ), mẹ tôi cho. Lúc sửa nhà vượt dự toán 3 vạn 6, mẹ tôi chi. Cháu nội ra đời, Chu Thiến hết kỳ nghỉ thai sản, hai vợ chồng kêu không tìm được người trông trẻ phù hợp, mẹ tôi lại lóc cóc chạy đến trông cháu gần hai năm.

Sau này bà đau cột sống, bế cháu không nổi nữa, vợ chồng Chu Lỗi đành gửi con đi nhà trẻ. Mỗi tháng 2.800 tệ. Mẹ tôi thương chúng nó áp lực trả góp tiền nhà cao, lại chủ động gánh luôn khoản này.

Ngoài ra, mỗi tháng bà còn cho Chu Lỗi 3.000 tệ, mang tiếng là “tiền mua bỉm sữa, hoa quả cho cháu”. Nhưng cháu đã đi mẫu giáo, thôi uống sữa bột từ lâu rồi, khoản 3.000 tệ này vẫn không hề dừng lại.

Trước đây tôi từng khuyên bà: “Mẹ, lương hưu của mẹ một tháng được bao nhiêu đâu? Mẹ cho nó nhiều thế làm gì?”

Bà luôn nói: “Lương em trai con không cao bằng con, nhà nó chi tiêu tốn kém.”

Tôi bảo: “Nó hơn ba mươi tuổi đầu rồi, tiêu nhiều thì tự đi mà kiếm.”

Bà còn chê tôi nói khó nghe: “Con chưa có con, con không hiểu đâu.”

Sau này tôi cũng lười quản. Tiền là của mẹ, mẹ thích cho ai là quyền của mẹ.

Nhưng tối hôm đó, sau khi nhà Chu Lỗi ra về, tôi giúp mẹ dọn bát đĩa. Lúc rửa đến cái đĩa cuối cùng, mẹ bỗng hỏi: “Tiểu Ninh, tiền học bán trú của em con thường đóng vào mùng mấy ấy nhỉ?”

Tay tôi vẫn đang mở vòi nước: “Hình như mùng 10 ạ.”

“Hôm nay mùng mấy?”

“Mùng 6.”

Bà “Ồ” lên một tiếng.

Tôi khóa vòi nước, nhìn bà: “Mẹ hỏi cái này làm gì?”

Bà rút hai tờ giấy lau bếp, lau sạch vết nước trên bàn: “Không có gì. Sau này mẹ không đóng nữa.”

Tôi nhất thời chưa tiêu hóa kịp: “Không đóng cái gì ạ?”

“Tiền gửi trẻ.” Bà vứt cục giấy ướt vào thùng rác. “Và cả 3.000 tệ mỗi tháng kia nữa, mẹ cũng không cho nữa.”

Tôi trân trân nhìn bà.

Bà bật cười: “Nhìn mẹ làm gì?”

“Mẹ, mẹ nói nghiêm túc đấy chứ?”

“Mẹ có bao giờ lấy chuyện tiền bạc ra nói đùa với con chưa?”

Nói xong, bà cởi tạp dề treo ra sau cửa.

“Hôm nay em dâu con chẳng nói rất rõ ràng rồi sao? Bố mẹ ai người nấy lo. Nó lo cho bố mẹ nó, sau này em trai con lo cho mẹ. Đã vậy, mẹ phải tự giữ lại chút tiền dưỡng lão cho mình chứ.”

Bà nói vô cùng bình thản. Không đập bát đập đĩa, không chửi bới, cũng không nói xấu con dâu một câu nào sau lưng. Thậm chí từ đầu tới cuối không chê trách Chu Thiến lấy nửa lời. Nhưng tôi chợt nhận ra, cách này còn lợi hại hơn chuyện cãi nhau ầm ĩ ngay tại trận gấp trăm lần.

Tôi hỏi: “Mẹ giận à?”

“Một chút,” bà thừa nhận rất dứt khoát. “Nhưng nó nói cũng không sai.”

Mẹ kéo tủ lạnh, cất từng hộp thức ăn thừa vào trong.

“Con dâu không có nghĩa vụ phụng dưỡng mẹ chồng, câu này mẹ công nhận. Vậy thì mẹ cũng chẳng có nghĩa vụ phải lấy tiền dưỡng lão của mình ra để trợ cấp dài hạn cho hai người trưởng thành có thu nhập, đúng không?”

Tôi không nói gì. Bà đóng cửa tủ lạnh lại: “Cùng một đạo lý cả thôi.”

***

Đúng mùng 10, điện thoại của Chu Lỗi gọi tới.

Đầu tiên nó gọi cho mẹ. Tôi không biết hai người nói gì, chỉ biết hơn 12 giờ trưa, tôi vừa ăn cơm xong thì nó gọi cho tôi. Vừa bắt máy, câu đầu tiên nó hỏi là: “Chị, mẹ bị làm sao thế?”

“Sao là sao?”

“Tiền gửi trẻ ấy.”

“Chưa đóng à?”

“Chưa chứ sao, cô giáo đang tag thẳng tên em trong group chat đây này.”

Tôi đáp: “Thế thì em tự đóng đi.”

Đầu dây bên kia im lặng hai giây. “Chẳng phải trước nay toàn mẹ đóng sao?”

“Trước kia là trước kia.”

“Không phải, sao tự nhiên nói cắt là cắt? Ít nhất cũng phải báo trước cho em một tiếng chứ?”

Tôi nghe mà thấy buồn cười: “Mấy hôm trước mẹ không nói với em à?”

“Có nói, nhưng em tưởng mẹ chỉ dỗi nói lẫy thôi.”

“Thế thì giờ em biết không phải nói lẫy rồi đấy.”

Giọng Chu Lỗi bỗng cao lên: “Chỉ vì mấy câu nói của Thiến trên bàn ăn hôm nọ thôi á?”

Tôi để điện thoại ra xa một chút: “Em bé cái mồm thôi.”

“Chị, chị không thấy mẹ nhỏ nhen quá à?”

Câu này làm tôi sôi máu, nhưng tôi cố nhịn. “Có giỏi thì đi mà nói với mẹ.”

“Em nói rồi, mẹ bảo em tự đi mà đóng.”

“Thế chẳng phải giải quyết xong rồi sao?”

“Giải quyết cái gì mà giải quyết? Tháng này tiền trả góp nhà, trả góp xe, tiền bảo hiểm dồn lại một cục, em lấy đâu ra ngần ấy tiền mặt?”

Tôi hỏi: “Có 2.800 tệ mà cũng không lôi ra được?”

Nó nín thinh.

Tôi chợt nhớ tháng trước nó vừa khoe đôi giày thể thao hơn một nghìn tệ trên vòng bạn bè WeChat, kèm dòng trạng thái: “Đàn ông thỉnh thoảng cũng phải tự thưởng cho mình”.

Tôi không bóc mẽ nó: “Thế thì em tự đi mà bàn với Chu Thiến.”

Nó nhịn một lúc rồi hỏi: “Mẹ có nói gì với chị không?”

“Không.”

“Mẹ nghe lời chị nhất, chị khuyên mẹ giúp em với.”

Tôi bật cười: “Mẹ nghe lời chị nhất từ lúc nào thế?”

“Chị.”

“Đừng gọi chị.”

“Chị nói đỡ cho em vài câu đi.”

“Chị không nói.”

“Tại sao?”

“Vì tiền của mẹ, mẹ tự quyết định.”

Chu Lỗi im lặng. Mãi một lúc sau nó mới lầm bầm: “Người một nhà mà tính toán thực dụng với nhau thế, hay ho lắm à?”