Lương năm 5,8 triệu tệ, tôi về nhà chồng ăn Tết. Chị dâu đập đũa đuổi tôi xuống bếp, tôi lập tức đặt vé máy bay rời đi. Đến mùng Ba, chồng gọi điện: “Hình như công ty của anh trai anh… là tài sản dưới trướng em.”

Năm thứ tư về quê chồng đón Tết, mâm cơm đoàn viên đêm Ba Mươi vừa dọn lên bàn, chị dâu Lưu Lệ Hoa đã giật phắt bát cơm trước mặt tôi, đập mạnh đôi đũa xuống bàn:

Thím Hai, thím xuống bếp mà ăn. Ở quê mình có lệ, dâu con không được ngồi mâm trên.

Cả căn nhà bỗng chốc im bặt.

Trên chiếc bàn tròn bày la liệt nào cá kho, móng giò hầm và một nồi thịt luộc dưa chua bốc khói nghi ngút. Tiếng nhạc mừng xuân rộn rã trên tivi, ngoài cửa sổ tiếng pháo nổ đinh tai nhức óc, thế nhưng quanh bàn tròn mười chiếc ghế, rõ ràng vẫn còn trống một chỗ.

Tôi ngước nhìn Lưu Lệ Hoa:

Chị cũng là dâu nhà họ Chu mà.

Chị ta vịn vào lưng ghế, chẳng thèm nhúc nhích:

Tôi với thím mà giống nhau à? Tôi gả về đây mười lăm năm, sinh cháu đích tôn cho nhà họ Chu, bố mẹ ốm đau cảm sốt một tay tôi lo liệu. Còn thím một năm về được mấy ngày, xách chút quà cáp là coi như tròn đạo hiếu rồi chắc?

Chu Hàng con trai chị ta lẳng lặng cúi đầu, đặt chiếc điện thoại đang chơi dở xuống.

Mẹ chồng tôi, bà Triệu Tú Lan, bưng đĩa nộm cuối cùng bước vào. Nghe thấy câu đó, bước chân bà khựng lại. Bà không nhìn tôi, chỉ đặt đĩa thức ăn lên bàn, nói lí nhí:

Tri Ninh à, hay là con xuống bếp ăn cùng mẹ một lát đi. Trong nhà đông các cụ, làm ầm lên người ta lại cười cho.

Tôi hỏi bà:

Đây là ý của mẹ, hay là ý của chị dâu?

Mẹ chồng quẹt tay vào tạp dề:

Ý của ai mà chẳng như nhau, chỉ là một bữa cơm thôi mà, ngồi đâu chẳng là ăn. Ngày Tết ngày nhất, chấp nhặt làm gì chuyện ấy.

Tôi không đáp lời.

Hai ngày qua tôi đâu có rảnh rỗi. Đêm đầu tiên về đến nơi, tôi đi chợ huyện mua thức ăn với mẹ chồng; sang ngày thứ hai, từ sáng sớm tôi đã cặm cụi bóc tỏi, nhặt rau, chiếc nồi đất hầm canh cũng là tự tay tôi cọ rửa. Đến chiều công ty gọi điện, tôi ra ngoài sân nghe máy mất hai mươi phút, lúc quay vào mặt Lưu Lệ Hoa đã xầm xì khó coi.

Chị ta mỉa mai tôi cầm điện thoại làm bộ làm tịch, ngón tay búp măng chẳng dính nước lạnh bao giờ.

Tôi đã giải thích rõ ràng, lô thiết bị của nhà máy bên nước ngoài đang bị giữ ở cảng, chậm trễ một ngày là tổn thất hàng trăm nghìn tệ. Chị ta cười khẩy, bảo ai đi làm chẳng phải bán mạng cho ông chủ, chỉ có tôi là nghe cuộc điện thoại mà làm như đang điều binh khiển tướng.

Lúc đó, tôi không thèm chấp.

Bố chồng tôi, ông Chu Kiến Quốc, húng hắng ho một tiếng, cố làm dịu không khí:

Thôi lấy thêm cái ghế nữa, chen chúc nhau ngồi cho vui.

Thế nhưng Lưu Lệ Hoa lại đẩy phắt chiếc ghế trống sát vào góc tường:

Bố, chuyện gì cũng không thể nuông chiều quá được. Nhà mình từ xưa ăn Tết, phận làm dâu chẳng phải đều đợi người lớn ăn xong mới được ăn sao? Thím ấy mới về đây mấy năm mà đã muốn ngồi chiếu trên, sau này còn biết phép tắc gì nữa.

Tôi nhìn chằm chằm vào chiếc ghế đó.

Lần đầu tiên tôi về nhà họ Chu ăn Tết, trong gian bếp quả thực có kê một chiếc bàn nhỏ. Mẹ chồng và Lưu Lệ Hoa bưng xong mâm trên thì ngồi dưới đó, chan mấy thìa canh thừa ăn vội ăn vàng. Khi ấy tôi đã hỏi Chu Tự, tại sao phụ nữ lại không được ngồi ăn chung mâm.

Chu Tự bảo quê anh đất hẹp người đông, họ hàng lễ giáo nhiều, từ từ rồi sẽ thay đổi.

Đến năm thứ hai, Chu Tự chủ động mua một chiếc bàn gấp, ghép hai bàn lại với nhau để tất cả mọi người cùng ngồi. Năm thứ ba cũng vậy. Tôi cứ ngỡ cái hủ tục ấy đã vĩnh viễn trôi vào dĩ vãng, không ngờ năm nay chiếc bàn gấp đã bị cất vào kho tự bao giờ, còn Lưu Lệ Hoa thì đem hai chữ “phận dâu” ra để chèn ép tôi.

Tôi đưa tay lấy chiếc áo khoác.

Mẹ chồng cuống lên:

Thức ăn dọn cả ra rồi, con làm cái gì thế?

Con lên phòng gọi điện thoại một lát.

Lưu Lệ Hoa hừ lạnh sau lưng tôi:

Thấy chưa, vừa nói hai câu đã dằn dỗi bỏ đi. Người kiếm ra tiền có khác, đi đâu cũng muốn thiên hạ phải cung phụng.

Tôi trở về căn phòng nhỏ trên tầng hai, khép cửa lại, bấm số gọi cho Chu Tự.

Anh đang đi nghiệm thu thiết bị ở tỉnh khác. Vốn dĩ anh hứa chiều Ba Mươi sẽ về kịp, nhưng dây chuyền sản xuất gặp sự cố, phải đến mùng Hai mới xong việc. Khi máy kết nối, đầu dây bên kia vang lên tiếng máy móc ầm ĩ.

Vợ à, ăn cơm chưa em?

Chưa. Tôi kể lại y nguyên mọi chuyện vừa xảy ra. Chị dâu giật bát của em, bảo con dâu không được lên mâm trên. Mẹ bảo em xuống bếp ăn cùng mẹ.

Chu Tự im lặng vài giây.

Chính vài giây im lặng ấy đã khiến trái tim tôi nguội ngắt từng chút một.

Lệ Hoa lại lên cơn điên gì thế không biết. Anh hạ thấp giọng. Em đừng cãi nhau tay đôi với chị ấy lúc này. Dạo này công ty anh cả gặp chuyện, chị ấy mất ngủ triền miên nên ăn nói không biết giữ mồm giữ miệng. Em xuống bếp ăn tạm với mẹ đôi miếng đi, đợi anh về anh mắng chị ấy sau.

Ý anh là, bảo em phải nhẫn nhịn nuốt trôi bữa cơm này?

Không phải nhịn, mà là đừng làm ầm ĩ vào đúng đêm Ba Mươi. Họ hàng đông đủ ở đó, sức khỏe bố lại không tốt.

Lúc chị ta đập đũa, sao chẳng có ai nhắc chị ta hôm nay là đêm Ba Mươi?

Tri Ninh, em đừng chấp nhặt như thế. Chị ấy chỉ có chút hiểu biết nông cạn ấy thôi, em so đo với chị ấy làm gì?

Tôi ngồi bên mép giường, nhìn lên bức ảnh Chu Tự nhận bằng khen thời cấp ba treo trên tường. Chàng trai trong ảnh mặc bộ đồng phục học sinh cũ, nụ cười trong sáng biết bao.

Tôi hỏi:

Nếu hôm nay là em giật bát của chị ta, bảo chị ta không xứng ngồi vào bàn, anh cũng sẽ bảo chị ta nhẫn nhịn chứ?

Hai chuyện này đâu có giống nhau.

Khác nhau ở chỗ nào?

Đầu dây bên kia lại chìm vào im lặng.

Ngoài cửa có tiếng bước chân, rồi tiếng gõ cửa vang lên. Mẹ chồng đứng ngoài khuyên can:

Tri Ninh à, xuống ăn đi con. Con Lệ Hoa mồm mép khó nghe thật, nhưng bao năm qua nó vất vả vì cái nhà này là thật. Con là người hiểu biết, có bản lĩnh, bụng dạ rộng lượng một chút đi con.

Tôi bịt ống nghe, không lên tiếng.

Chu Tự nghe thấy tiếng mẹ, giọng bắt đầu sốt ruột:

Vợ à, em xuống nhà đi. Coi như anh xin em, đừng để bố mẹ mất vui trong ngày Tết.

Tôi hỏi anh thật chậm rãi:

Vậy còn cái Tết của em, đáng bị đối xử thế này sao?

Anh không có ý đó.

Nhưng từng câu từng chữ anh nói ra, đều mang ý đó.

Tôi dập máy, mở ứng dụng đặt vé.

Bảy giờ bốn mươi sáng mùng Một có một chuyến bay về Thân Thành (Thượng Hải), chỉ còn vé hạng thương gia. Tôi không hề do dự, điền thông tin và thanh toán ngay lập tức.

Khi màn hình hiện thông báo đã xuất vé, dưới nhà vang lên tiếng gọi vào mâm.

Tôi thu dọn quần áo cho vào chiếc vali đỏ. Chiếc vali này Chu Tự mua cho tôi, bánh xe từng bị vấp mấy lần qua bậc cửa nhà ở quê, mỗi khi kéo đi đều phát ra tiếng lạch cạch khe khẽ.

Mẹ chồng lại gõ cửa, tôi mở cửa, chìa màn hình vé máy bay cho bà xem:

Con đặt vé sáng mai bay rồi. Tối nay con ra khách sạn gần sân bay ở, xe đón đang trên đường đến.

Mặt bà tái mét:

Đi lúc này, hàng xóm láng giềng nhìn vào nhà mình ra làm sao?

Mẹ à, lúc nãy chị dâu đuổi con xuống bếp, trong phòng có bao nhiêu người ngồi đó. Lẽ ra người đầu tiên mẹ nên bận tâm, là con sẽ nhìn cái nhà này ra sao mới phải chứ?

Mẹ chồng mấp máy môi, không thốt nên lời.