Đêm khuya ngày 28 Tết, tôi kéo vali đứng trước cửa nhà, nghe thấy tiếng mẹ chồng đang đắc ý nói chuyện điện thoại với họ hàng: “Tôi đã lập ra quy củ từ lâu rồi, Tết nhất con dâu là phải ở nhà chồng hầu hạ, tuyệt đối không được về nhà đẻ. Nó làm gì được nào? Bỏ con trai tôi ra, nó có tiền mà ở cái nhà này chắc?”
Triệu Minh Viễn quả thực đối xử rất tốt với tôi. Hồi còn yêu nhau, anh ấy sẵn sàng vòng qua nửa thành phố vào những ngày mưa chỉ để đón tôi tan làm. Anh ấy nhớ từng món ăn tôi buột miệng nói thèm, và luôn chuẩn bị những món quà tuy không đắt tiền nhưng đầy tâm ý vào các ngày kỷ niệm. Anh có công việc viên chức nhà nước ổn định, thu nhập không cao nhưng nhàn hạ và có thể diện. Cái tôi nhìn trúng chính là sự vững chãi, thật thà ấy.
Nhưng mẹ chồng tôi, bà Vương Quế Lan, lại là kiểu người phụ nữ lúc nào cũng mở miệng ra là “quy củ”. Chúng tôi vừa mới lĩnh chứng nhận kết hôn, bà đã tay xách nách mang dọn đến căn nhà tân hôn của hai đứa. Mang tiếng là đến để chăm sóc chúng tôi, nhưng tôi nhận ra, thứ bà chăm chút kỹ nhất chính là cái quyền uy nữ chủ nhân của mình trong cái nhà này.
Ngay ngày đầu tiên dọn đến, bà đã sắp xếp lại toàn bộ nhà bếp, phòng khách và ban công. Chiều đi làm về không tìm thấy sữa rửa mặt đâu, tôi hỏi thì bà bảo: “Mẹ cất hết vào tủ gương trong nhà vệ sinh rồi, dăm ba cái chai lọ để bày bừa ra ngoài nhìn chẳng ra thể thống gì cả.”
Tôi nhớ đêm Giao thừa năm đầu tiên, tôi đã bàn với mẹ đẻ từ nửa tháng trước là sẽ về nhà ăn Tết. Kết quả là đúng ngày 28 Tết, mẹ chồng tôi đột nhiên tuyên bố một “quy củ mới”.
“Đàn bà đã lấy chồng thì không được đón Tết ở nhà đẻ, không tốt cho nhà chồng, mà lại càng xui xẻo cho nhà đẻ.” Bà ngồi trên sô-pha, vừa bóc quýt vừa nói, giọng điệu không cho phép ai cãi lại. “Từ nay về sau, năm nào ăn Tết cô cũng phải ở lại nhà chồng. Đó là quy củ từ ngàn đời nay rồi.”
Tôi nhìn sang Triệu Minh Viễn, anh ta cúi gằm mặt bấm điện thoại, giả vờ như không nghe thấy.
“Mẹ, bố mẹ con chỉ có mình con là con gái, hai ông bà ăn Tết ở nhà lủi thủi lạnh lẽo lắm.” Tôi cố gắng tranh lời.
“Lạnh lẽo cái gì mà lạnh lẽo? Cô đã gả đi rồi thì là người của nhà họ Triệu, làm dâu nhà họ Triệu thì phải tuân theo quy củ của nhà họ Triệu.” Bà ném toẹt vỏ quýt xuống bàn trà, cao giọng: “Cô nhìn con dâu nhà dì Lý hàng xóm xem, người ta năm nào chẳng ăn Tết ở nhà chồng, muốn về nhà đẻ thì qua mùng 5 hẵng hay. Tôi nói cho cô biết Thẩm Đường, cái quy củ này ở nhà tôi không có chuyện thương lượng đâu.”
Đêm Giao thừa năm đó, tôi lủi thủi trốn trong bếp rửa bát. Nghe tiếng nói cười rôm rả của Triệu Minh Viễn, mẹ anh ta và gia đình cậu mợ ngoài phòng khách, nước mắt tôi thi nhau rơi xuống bồn rửa.
Tôi gọi video cho mẹ đẻ, thấy bà ngồi một mình trước bàn ăn, trước mặt bày bốn món mặn một món canh. Bà cười bảo: “Không sao đâu con gái, con cứ ăn Tết vui vẻ nhé, mẹ ở một mình cũng ổn mà.”
Một bàn đồ ăn như thế, bà ăn một mình sao hết được.
Đêm đó, tôi đã hạ quyết tâm, tôi phải mua nhà. Không cần quá to, đủ ở là được, đứng tên tôi, bố mẹ tôi có thể đến ở bất cứ lúc nào. Tôi không bao giờ muốn để mẹ tôi phải ngồi một mình trước chiếc bàn ăn trống trải kia nữa.
Nhưng vấn đề là, sau khi cưới, Triệu Minh Viễn đã đòi giữ thẻ lương của tôi. Anh ta bảo tiền bạc sau kết hôn phải gom về một mối để quản lý, thực chất mỗi tháng chỉ phát cho tôi 3.000 tệ (khoảng 10 triệu VNĐ) tiền tiêu vặt, số tiền còn lại đều do anh ta và mẹ anh ta chi tiêu.
Hồi đó tôi đúng là ngu ngốc, nghĩ rằng vợ chồng tuy hai mà một, tiền để ai giữ cũng thế.
Hơn một năm qua tôi mới dần tỉnh ngộ. Khác chứ, khác hoàn toàn.
Thẻ lương của tôi mẹ chồng giữ, nhà của tôi mẹ chồng ở, tôi mỗi ngày đi sớm về khuya kiếm tiền nuôi gia đình, về đến nhà còn phải tuân theo một đống quy củ do bà đặt ra. Còn Triệu Minh Viễn thì sao? Sáng vác ô đi tối vác ô về, về đến nhà là nằm ườn ra sô-pha chơi game, thỉnh thoảng phụ vợ rửa cái bát đã được vỗ ngực tự xưng là “người chồng tâm lý” rồi.
Mấy hôm trước công ty phát thưởng Tết, 48.000 tệ (khoảng 160 triệu VNĐ). Lúc tôi check tài khoản thì thấy tiền vừa vào đã bị chuyển đi mất. Tôi gọi hỏi Triệu Minh Viễn, anh ta đáp tỉnh bơ: “Mẹ bảo muốn mua ít đồ Tết nên lấy dùng tạm.”
Cái chữ “dùng tạm” ấy, nghĩa là sẽ không bao giờ có ngày hoàn lại.
Ngày 26 Tết, thừa dịp mẹ chồng đi đánh mạt chược, tôi lén mở tủ lục tìm lại CCCD của mình. Buổi trưa hôm sau, tôi chạy thẳng đến văn phòng bán nhà.
Căn hộ đó tôi đã ngắm nghía nửa năm nay rồi: hai phòng ngủ một phòng khách, trả trước hơn 300.000 tệ (khoảng 1 tỷ VNĐ), nằm ở phía Đông thành phố, cách khu tập thể cũ của bố mẹ tôi chỉ ba bến xe buýt. Tôi có 120.000 tệ tiền quỹ đen – số tiền tôi lén nhịn ăn nhịn tiêu chắt bóp từ 3.000 tệ tiền tiêu vặt mỗi tháng suốt hơn một năm qua. Mượn thêm của cô bạn cùng phòng đại học 80.000 tệ, lại quẹt thẻ tín dụng thêm 100.000 tệ nữa, cuối cùng cũng gom đủ tiền đặt cọc.
Lúc ký hợp đồng, tay tôi run lên. Không phải vì sợ, mà vì hưng phấn.
Cuối cùng tôi cũng sắp có một chốn thuộc về riêng mình rồi.
Ngày 28 Tết, sổ đỏ được cấp. Tôi giấu cuốn sổ mỏng manh ấy vào túi xách, tan làm xong cứ ngồi thẫn thờ trong xe rất lâu. Nhìn hai chữ “Thẩm Đường” ở mục người đứng tên bố mẹ tôi sở hữu, khóe mắt tôi nóng ran.
Tôi gọi điện cho mẹ: “Mẹ, Tết năm nay mẹ không phải ở một mình nữa đâu.”
Mẹ tôi còn chưa kịp phản ứng, tôi đã cúp máy, nổ máy xe chạy thẳng về nhà.
Khoảnh khắc đẩy cửa bước vào, tôi nghe thấy giọng mẹ chồng đang oang oang đứng ở cửa bếp gọi điện cho họ hàng dưới quê. Âm lượng lớn đến mức cả tòa nhà đều nghe thấy: “Tôi đã lập ra quy củ từ lâu rồi, Tết nhất con dâu là phải ở nhà chồng hầu hạ, tuyệt đối không được về nhà đẻ. Nó làm gì được nào? Bỏ con trai tôi ra, nó có tiền mà ở cái nhà này chắc?”
Bà ta khựng lại một nhịp, rồi cười đắc ý: “Bác không biết đâu, thẻ lương của nó đang nằm trong tay tôi đây này. Trong tay không có tiền thì lưng không thẳng lên được đâu. Tôi nói cho bác nghe, đối phó với con dâu là phải thế, phải cho nó biết ai mới là người làm chủ cái nhà này.”
Tôi đứng ở huyền quan, nhìn đôi giày da dưới chân mình đã đi suốt ba năm đến sờn cả mép, lại liếc sang đôi bốt da cừu mới tinh của mẹ chồng đặt cạnh tủ giày – giá 1.800 tệ, mua bằng chính tiền thưởng Tết của tôi.
Tự dưng tôi bật cười.
Không phải cười khổ, mà là thấy buồn cười thật sự. Hóa ra trong mắt họ, tôi lại sắm vai một nhân vật như vậy – một cỗ máy kiếm tiền, một con osin hầu hạ người khác, một quả hồng mềm bị người ta lấy mấy cái “quy củ” ra để nắn bóp.
Cửa kêu ‘kẽo kẹt’, mẹ chồng từ trong bếp thò đầu ra. Thấy tôi, nụ cười trên mặt bà còn chưa kịp thu lại. Tôi mỉm cười với bà, kéo vali bước vào, rút cuốn sổ đỏ mới tinh từ trong túi xách ra, nhẹ nhàng đặt lên bàn trà.
“Mẹ, những lời mẹ vừa nói, con nghe thấy hết rồi.”
Nụ cười của mẹ chồng cứng đờ. Bà bỏ điện thoại xuống, hồ nghi bước tới, cầm cuốn sổ đỏ lên mở ra xem.
Phòng khách bỗng tĩnh lặng đến đáng sợ, chỉ còn vang lên tiếng nhạc kết phim truyền hình đang chiếu trên tivi.
