Chương 1: Cuộc điện thoại trước Tết Trung thu
Tôi là Lâm Tiểu Nguyệt, năm nay 29 tuổi, kết hôn với Trần Kiến được 3 năm rồi.
Nói thật, trong 3 năm nay, mối quan hệ giữa tôi và mẹ chồng luôn ở mức bình bình, nhàn nhạt. Không phải bà đối xử tệ với tôi — thực ra bà đối với tôi rất tốt, tốt đến mức hơi… nói sao nhỉ, tốt đến mức khiến tôi không được tự nhiên. Lần nào về quê, bà cũng hận không thể lôi hết đồ ngon trong nhà ra cho tôi, giết gà mổ vịt, tất bật ngược xuôi, miệng lúc nào cũng lẩm bẩm: “Tiểu Nguyệt à, ăn nhiều vào con, nhìn con gầy quá.”
Nhưng tôi luôn cảm thấy giữa hai mẹ con có một khoảng cách nào đó.
Mẹ chồng tôi là kiểu phụ nữ nông thôn điển hình, cả đời chưa từng đi đâu xa, nơi xa nhất bà từng đến là trên huyện. Bà ăn to nói lớn, đi lại thoăn thoắt, vết chai trên tay dày như vỏ cây. Còn tôi là cô gái lớn lên ở thành phố, bố mẹ đều là giáo viên, ở nhà mọi người nói chuyện nhỏ nhẹ, ăn uống từ tốn. Tôi và mẹ chồng giống như người ở hai thế giới.
Trần Kiến là con trai một, bố chồng mất sớm, một tay mẹ chồng nuôi anh khôn lớn. Trần Kiến thường nói: “Cả đời mẹ anh đã vất vả rồi, em đối xử tốt với mẹ một chút nhé.” Miệng tôi ừ hử, nhưng trong lòng lại không phục — tôi đối xử không tốt với bà chỗ nào? Lễ tết mua quà, chuyển mùa gửi quần áo, sinh nhật gửi phong bao lì xì, có thiếu thứ gì đâu?
Nhưng chữ “tốt” mà Trần Kiến nói, và chữ “tốt” mà tôi hiểu, dường như không phải là một.
Nửa tháng trước Trung thu năm nay, Trần Kiến đã bảo tôi: “Tiểu Nguyệt, Trung thu năm nay về quê ăn Tết nhé, mẹ ở nhà một mình quạnh hiu lắm.”
Lúc đó tôi đang chạy dự án, bận tối tăm mặt mũi nên buột miệng đáp: “Để xem đã, chưa chắc em rảnh đâu.”
Trần Kiến không nói gì thêm, nhưng tôi nhìn ra anh ấy có chút không vui.
Đến trước Trung thu 3 ngày, mẹ chồng gọi điện tới.
“Tiểu Nguyệt à, Trung thu năm nay các con có về không?” Đầu dây bên kia, giọng mẹ chồng mang theo chút dè dặt.
Tôi đang dán mắt vào màn hình máy tính sửa phương án, đầu óc rối bời, liền bật thốt: “Mẹ ơi, năm nay chắc tụi con không về được, dự án đang gấp, con phải tăng ca.”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
“Ồ… thế à, công việc quan trọng hơn.” Giọng mẹ chồng chùng hẳn xuống, “Vậy… vậy hai đứa tự mua bánh trung thu mà ăn nhé, đừng ăn đồ gọi ngoài mãi, không sạch sẽ đâu.”
“Con biết rồi mẹ, mẹ cũng giữ gìn sức khỏe nhé.”
Cúp máy, trong lòng tôi có chút áy náy, nhưng rất nhanh đã bị công việc nhấn chìm.
Tối hôm đó về nhà, Trần Kiến ngồi trên sofa bấm điện thoại, sắc mặt không được tốt.
“Sao thế anh?” Tôi hỏi.
“Hôm nay mẹ gọi điện, nói là gửi bánh trung thu cho tụi mình, mẹ tự làm.” Trần Kiến ngập ngừng, “Mẹ bảo em không về, nên mẹ không gửi nữa, sợ lãng phí.”
Tim tôi hẫng đi một nhịp.
“Mẹ… mẹ biết em không về rồi à?”
“Ừ.” Trần Kiến nhìn tôi, “Tiểu Nguyệt, em thật sự không về sao?”
Tôi há miệng, định nói “thật sự không về được”, nhưng nhìn vào mắt Trần Kiến, lời đến cửa miệng lại nuốt xuống.
“Để… để em xem lại đã.”
Trần Kiến không ép tôi nữa, chỉ thở dài, quay người bước vào phòng ngủ.
Đêm đó, tôi nằm trên giường trằn trọc mãi không ngủ được. Trong đầu chốc chốc lại vang lên câu “Thế à” của mẹ chồng, chốc chốc lại hiện lên dáng vẻ thở dài của Trần Kiến.
Nói thật, không phải tôi không muốn về. Mà là tôi… thấy phiền.
Về quê phải ngồi xe khách 4 tiếng, chuyển sang xe đò nhỏ, cuối cùng còn phải đi bộ 20 phút đường núi. Lần nào về, mẹ chồng cũng coi tôi như khách, không cho đụng tay vào việc gì, tôi ngồi đó cả người cứ bứt rứt không yên. Đồ ăn bà nấu thì nhiều dầu mặn chát, tôi ăn không quen nhưng không tiện nói, đành nhắm mắt nhắm mũi nuốt. Tối ngủ, cái giường cứng ngắc ê ẩm cả lưng, tôi lăn lộn không ngủ được, hôm sau mắt thâm quầng, mẹ chồng lại tưởng tôi ốm, nhất quyết bắt tôi uống canh gừng.
Mệt. Thật sự rất mệt.
Nhưng tôi lại nhớ đến cảnh mẹ chồng sống một mình trong căn nhà cũ kỹ ở quê, ngoài sân chỉ có mỗi mình bà, đến một người nói chuyện cũng không có. Trần Kiến bảo, mẹ chồng ngày nào cũng 7 giờ tối là đi ngủ, vì chẳng có việc gì làm. Bà không biết dùng điện thoại thông minh, tivi thì chẳng xem hiểu được mấy kênh, thú vui duy nhất là ngồi trước cửa nhặt rau, nói vài câu với hàng xóm đi ngang qua.
Nghĩ đến đây, mũi tôi lại cay cay.
Sáng hôm sau, tôi đưa ra một quyết định.
Tôi nhắn tin Wechat cho Trần Kiến: “Trung thu em sẽ về.”
Trần Kiến trả lời ngay lập tức: “Thật không?”
“Ừ. Nhưng anh đừng nói cho mẹ biết nhé, em muốn cho mẹ một bất ngờ.”
Trần Kiến gửi icon mặt cười: “Được, anh về cùng em.”
“Không cần đâu, hôm đó anh phải trực mà đúng không? Mình em về là được rồi.”
Trần Kiến do dự một lát: “Vậy em đi đường cẩn thận nhé.”
“Yên tâm đi.”
Cúp máy, tôi bắt đầu tính toán lịch trình. Sáng đúng ngày Trung thu đi chuyến xe 6 giờ, 10 giờ đến huyện, chuyển xe đò đến thị trấn, rồi đi bộ vào, tầm 11 rưỡi là đến nơi. Vừa kịp bữa trưa.
Tôi cố tình không nói cho mẹ chồng biết. Tôi muốn xem, bà đón Trung thu một mình như thế nào.
Tôi tưởng mình sẽ nhìn thấy một khoảng sân quạnh hiu, một bà lão cô đơn, một mâm cơm đạm bạc. Tôi tưởng mình sẽ xót xa, sẽ áy náy, rồi hai mẹ con sẽ ôm nhau khóc, từ đó mối quan hệ trở nên hòa hợp.
Nhưng tôi không bao giờ ngờ được, khoảnh khắc đẩy cửa bước vào, tôi đã sững sờ.
Sững sờ tột độ.
Chương 2: Bốn tiếng đồng hồ đi đường
Đúng ngày Trung thu, tôi thức dậy từ 5 giờ sáng.
Trời chưa sáng, ngoài cửa sổ vẫn mờ mờ xám xịt, đèn đường trong khu chung cư vẫn sáng. Tôi rón rén đánh răng rửa mặt, sợ đánh thức Trần Kiến. Anh lật người, ngái ngủ hỏi: “Mấy giờ rồi em?”
“5 giờ. Anh ngủ tiếp đi, em tự đi.”
“Ừm… đi đường cẩn thận nhé.” Anh lầm bầm một câu rồi lại chìm vào giấc ngủ.
Tôi xách theo đồ đạc đã mua từ hôm trước ra khỏi cửa. Hai hộp bánh trung thu Đạo Hương Thôn, một thùng sữa, và một chiếc áo khoác mỏng mua cho mẹ chồng. Trời bắt đầu se lạnh rồi, chiếc áo cũ của bà đã mặc mấy năm, sờn cả ống tay.
Trên xe khách không đông lắm, đa số là người bắt chuyến sớm về quê. Ngồi cạnh tôi là một thím trung niên, vừa lên xe đã bắt đầu cắn hạt dưa, tiếng lách cách vang lên chói tai trong thùng xe yên tĩnh. Tôi đeo tai nghe, tựa lưng vào ghế, nhìn bầu trời ngoài cửa sổ dần hửng sáng.
Từ thành phố về quê phải đi qua một đoạn đường cao tốc, sau đó là quốc lộ, cuối cùng là đường núi ngoằn ngoèo. Cảnh vật hai bên cao tốc chán ngắt một màu, tôi nhìn mãi rồi buồn ngủ. Ngủ gà ngủ gật một giấc, lúc tỉnh lại, xe đã rời cao tốc, đang xóc nảy trên quốc lộ.
Cảnh vật ngoài cửa sổ đã thay đổi. Những tòa nhà cao tầng biến mất, thay vào đó là những cánh đồng nối tiếp nhau và những ngôi nhà ngói thấp tè. Lúa dưới ruộng đã chín vàng, trĩu hạt cúi đầu, có vài người đang gặt lúa, khom lưng, động tác thành thục. Ven đường thỉnh thoảng thấy vài con gà, thong thả mổ thóc rơi vãi.
Cảm giác này rất kỳ lạ. Tôi rõ ràng là người lớn lên ở thành phố, nhưng mỗi lần nhìn thấy cảnh sắc như thế này, trong lòng luôn trào dâng một cảm xúc khó tả. Giống như… được trở về. Trở về một nơi tôi chưa từng thực sự sống, nhưng lại quen thuộc đến lạ lùng.
