Phòng bao yên tĩnh đến mức có thể nghe thấy tiếng bọt khí vỡ trong ly rượu ở bàn bên cạnh. Trên mặt tôi vẫn duy trì nụ cười lịch sự, nhưng trong lòng đã lật nhào như biển động. Tôi thậm chí còn nghi ngờ không biết mình có nghe nhầm không, vô thức nghiêng đầu, muốn tìm ra một tia đùa cợt trên nét mặt của bà.
Nhưng bà không hề cười. Họ hàng cả bàn cũng không cười. Mấy người phụ nữ còn gật gù liên tục, như thể đã nghe luận điệu này từ lâu, giờ phút này chỉ đang làm chứng cho việc nó được chính thức đưa lên bàn đàm phán.
Thấy tôi không nói gì, bà Tú Lan tưởng tôi chưa hiểu, bèn bổ sung thêm vài câu: “Tiểu Thẩm, dì nói thẳng, cháu đừng để bụng. Cháu là con gái lớn lên ở thành phố, có thể cháu nghĩ phụ nữ phải có sự nghiệp riêng. Nhưng kết hôn rồi cháu sẽ hiểu, thành tựu lớn nhất của phụ nữ, là quán xuyến nhà cửa cho tốt, chăm sóc tốt cho chồng con. Cháu có kiếm được nhiều tiền hơn nữa, thì có so được với một gia đình hòa thuận đầm ấm không? Hồi trẻ dì cũng đi làm ở cơ quan đấy, nhưng kết hôn xong có Minh Viễn, dì không nói hai lời, lập tức nghỉ việc về nhà. Cháu xem bây giờ đấy, chẳng phải vẫn sống rất tốt sao?”
Bà nói vô cùng lý lẽ, cứ như đang chia sẻ một triết lý nhân sinh vĩ đại nào đó.
Tôi hé miệng, định nói gì đó, nhưng lại bị bà cô ngồi cạnh cướp lời: “Tú Lan nói đúng đấy, con gái con lứa, liều mạng ở ngoài làm gì cơ chứ. Vợ của em họ cô chẳng phải cũng thế sao, lúc đầu nhất quyết không chịu nghỉ việc, sau cùng chẳng phải vẫn ngoan ngoãn về nhà chăm con đó thôi.”
Bác hai cũng gật đầu: “Tiểu Thẩm à, người lớn có cái lý của người lớn. Làm dâu nhà họ Chu, không trông mong cháu kiếm được bao nhiêu tiền, thứ cần là sự hiền thục, bản phận.”
“Đúng đấy đúng đấy.” Chị họ vừa cắn hạt dưa, giọng điệu nhẹ tênh cứ như đang bàn xem tối nay món nào ngon, “Bọn trẻ bây giờ cứ theo đuổi cái gì mà giá trị bản thân, toàn bị mấy thứ linh tinh trên mạng làm hư hết. Kết hôn rồi còn đi làm làm gì nữa, trong nhà một đống việc ra đấy.”
Chín người mười ý. Mỗi một câu nói đều như một cây kim nhỏ xíu, không gây chết người nhưng đâm vào đâu là đau thấu xương đến đó.
Tôi ngồi đó, nụ cười trên mặt cứng đờ từng chút một. Tôi rất muốn nói gì đó, giải thích một chút xem công việc có ý nghĩa như thế nào với tôi, giải thích đằng sau mức lương cao là sự đánh đổi ra sao, giải thích rằng hôn nhân nên là chuyện của hai người chứ không phải là sự hy sinh một chiều của người phụ nữ cho cả gia đình. Nhưng tôi nhận ra, mọi lời giải thích trong hoàn cảnh này đều trở nên nhợt nhạt và vô lực.
Bởi vì họ chưa từng định nghe tôi nói bất cứ điều gì. Thứ họ cần, chỉ là một cái gật đầu.
Thấy tôi không lên tiếng, bà Tú Lan bớt đi nụ cười, trong giọng nói tăng thêm vài phần chân thành kiểu “dốc bầu tâm sự”: “Tiểu Thẩm à, dì là người đi trước, không hại cháu đâu. Cái lương năm 60 vạn của cháu, nói ra thì nghe oai đấy, nhưng cháu tính thử xem? Thuê một người giúp việc mất bao nhiêu tiền? Cháu kiếm nhiều thế để làm gì? Minh Viễn tuy kiếm không bằng cháu, nhưng đủ nuôi gia đình rồi. Cháu ấy à, thu tâm tư lại, an ổn sống qua ngày, thế là tốt nhất.”
Lúc bà nói “Minh Viễn tuy kiếm không bằng cháu”, giọng điệu mang theo một loại cảm xúc rất vi diệu, giống như bất mãn, lại giống như đang vớt vát thể diện cho con trai. Tôi đột nhiên ý thức được, mức lương cao của tôi trong mắt bà, chưa bao giờ là điểm cộng, mà là một cái gai. Một cô con dâu kiếm nhiều tiền hơn con trai, khiến bà thấy khó chịu.
Tôi quay sang nhìn Chu Minh Viễn.
Anh ta ngồi giữa tôi và bà Tú Lan, tay vẫn cầm đũa, mắt dán chặt vào cái đĩa đựng xương trước mặt, như thể trên đó có khắc hoa văn gì cần nghiên cứu nghiêm túc lắm. Cổ anh ta hơi đỏ lên, yết hầu chuyển động, nhưng không thốt ra một chữ nào.
