“Kiến Quốc,” Tôi mở miệng, giọng không cao, nhưng từng chữ rõ ràng, “vừa nãy con nói, con nuôi mẹ là chuyện hiển nhiên, là đạo lý. Mẹ hỏi con một câu – đạo lý hiển nhiên, là đạo lý của ai? Là hiển nhiên của ai?”

Cậu ấy há miệng, không trả lời được.

“Con gái mẹ là Tú Lan nuôi mẹ, đó mới là đạo lý hiển nhiên. Nó là do mẹ đẻ ra, mẹ nuôi nó lúc nhỏ, nó nuôi mẹ lúc già, pháp luật quy định rồi, không chạy đi đâu được. Nhưng còn Kiến Quốc thì sao? Con họ Phùng, không họ Trương. Bố mẹ con ở quê, con có bố mẹ đẻ phải lo. Con cưới là cưới con gái mẹ, không phải cưới mẹ. Về pháp luật, con không có nghĩa vụ phụng dưỡng bà mẹ vợ này. Con có thể không nuôi mẹ không? Có. Nếu con nói với Tú Lan một câu ‘Mẹ em ở nhà mình không tiện’, mẹ sẽ không nói hai lời mà dọn đi ngay. Nhưng con không làm vậy. Con không làm thế, Kiến Quốc ạ.”

Nói đến đây, giọng tôi bắt đầu run lên, nước mắt lại trào ra. Tôi giơ tay, lấy ống tay áo quệt ngang, nói tiếp:

“Hai mươi lăm năm rồi, con có bao giờ kêu ca với mẹ một tiếng không tiện? Có bao giờ nhìn mẹ bằng ánh mắt khó chịu? Mẹ ở nhà con, ăn của con, uống của con, bệnh thì con cõng mẹ đi viện, trời lạnh thì mua chăn điện, trời nóng thì lắp điều hòa. Chân mẹ đau, nửa đêm con dậy bóp chân cho mẹ. Mẹ ho, con khoác áo bông đứng ngoài cửa bưng cốc nước nóng chờ. Những việc đó, có việc nào là việc con bắt buộc phải làm? Việc nào là con nợ mẹ? Không có. Không một việc nào cả. Nhưng con đã làm hết, làm còn chu đáo hơn cả con trai ruột.”

“Bây giờ con nói với mẹ, đó là chuyện đương nhiên. Mẹ nói cho con biết Kiến Quốc, trên đời này, không có ai đương nhiên phải đối xử tốt với ai cả đời. Con đối xử tốt với mẹ, là cái tình, không phải là bổn phận. Trong lòng mẹ phân biệt rất rõ ràng. Tờ sổ tiết kiệm này, là mẹ trả lại ân tình đó cho con. Con nhận lấy, lòng mẹ mới an tâm. Con không nhận, mẹ chết cũng không nhắm mắt được.”

Nói xong, với đôi tay run rẩy, tôi lại đưa tờ sổ tiết kiệm về phía cậu ấy thêm một phân.

Nước mắt Kiến Quốc, “rào” một cái tuôn rơi. Người đàn ông tôi quen biết hai mươi lăm năm nay, người đàn ông vác hàng trong xưởng trẹo cả lưng không kêu than một tiếng đau, trước mặt bao nhiêu người trong nhà, nước mắt như vỡ đê, lăn dài trên má. Cậu ấy không lau, cứ đứng như thế, mặc cho nước mắt làm ướt sũng vạt áo.

“Mẹ…” Cậu ấy gọi một tiếng, giọng khản đặc, “Mẹ đừng nói nữa. Mẹ mau cất tiền đi. Con xin mẹ, mẹ cất đi. Mẹ làm thế này, con… con không chịu nổi.”

Cậu ấy không nói tiếp được nữa. Cậu ôm mặt, bờ vai rung lên bần bật, khóc thành tiếng như một đứa trẻ.

Con gái đã khóc thành một người nước mắt, ôm lấy tôi, đứt quãng nói: “Mẹ, mẹ đừng ép anh ấy nữa. Mẹ khỏe mạnh, thế là tốt hơn cả rồi. Chuyện tiền bạc, chúng con tính sau. Mẹ cất đi trước đã, được không? Cất đi trước đã.”

Tất cả mọi người trong phòng đều bị chấn động bởi cảnh tượng này. Vài nữ họ hàng cũng bắt đầu lau nước mắt. Cháu gái sụt sùi, bước tới, đỡ bố nó ngồi xuống ghế. Cháu trai cũng đỏ hoe mắt, rót một cốc nước ấm, đưa vào tay Kiến Quốc.

Thằng cả và thằng hai vẫn đứng đó, sắc mặt phức tạp. Con dâu cả kéo tay áo thằng cả, thì thầm câu gì đó. Thằng hai lấy bao thuốc ra, rồi lại nhét vào. Không khí trong phòng như bị rút cạn độ ẩm, vừa khô vừa căng thẳng.

Tôi nhìn Kiến Quốc khóc đau đớn như vậy, tim cũng như dao cắt. Nhưng tôi không thể lùi bước. Tôi quá hiểu tính cậu ấy, nếu hôm nay mềm lòng thu lại tờ sổ, cậu ấy chắc chắn sẽ không bao giờ nhận nữa. Tâm nguyện này, sẽ vĩnh viễn trở thành tảng đá, đè nặng trong ngực tôi, đến chết cũng không buông xuống được.

Tôi bước đến trước mặt cậu ấy, nhẹ nhàng đặt tờ sổ tiết kiệm lên đầu gối cậu ấy, rồi đưa tay, vuốt lại mái tóc hoa râm.