VĂN ÁN:
Năm 1985, ngày hai mươi sáu tháng Chạp.
Tôi chết trong một căn lều tồi tàn bên bờ sông Tùng Hoa.
Trên người đắp ba chiếc bao tải. Một cái do bà chủ nhà cho, hai cái còn lại tôi nhặt được ở trạm thu mua phế liệu. Trên bao tải thủng mấy lỗ, gió Bắc theo đó thốc vào, lạnh buốt như dao cứa tận xương.
Bên tay tôi là nửa chiếc bánh bột ngô đã đông cứng.
Không ăn được. Không phải tôi không muốn ăn, mà là tay đã không còn nhấc nổi nữa.
Ba ngày trước, tôi đã biết mình sắp không qua khỏi. Vết thương cũ trong phổi tái phát. Ban đầu đờm ho ra có lẫn tơ máu, sau đó biến thành cục máu, rồi cuối cùng chỉ còn ho khan, chẳng ho ra được thứ gì nữa, chỉ còn cơn đau xé rách lồng ngực.
Trước khi chết, tôi nghĩ gì nhỉ?
Tôi nhớ lại năm mình mười sáu tuổi. Cha kéo tôi từ trên giường đất dậy, nói:
“Niệm Nhi, con đi Đông Bắc đi. Anh trai con sắp cưới vợ, trong nhà không đủ chỗ ở. Con là con gái, sớm muộn gì cũng phải ra khỏi nhà.”
Tôi nhớ mẹ đứng trước bếp, quay lưng về phía tôi, đang áp bánh lên thành nồi.
Bà làm sáu cái. Ba cái cho anh trai tôi, hai cái cho cha, một cái cho em trai.
“Trên đường tiết kiệm mà ăn.”
Bà nói.
Đó là câu cuối cùng bà nói với tôi.
Bà không quay đầu. Cũng không nhìn tôi.
Tôi đứng ở cửa chờ rất lâu. Chờ đến khi gió Bắc thổi nước mắt đóng thành vụn băng trên mặt, bà vẫn không hề quay đầu lại.
Năm ấy tôi mười sáu tuổi.
Bây giờ, lúc chết, tôi hai mươi sáu.
Vừa tròn mười năm.
